013
ระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะ

ปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของอาชีพ ทันตแพทย์หรือหมอฟันที่หลายคนไม่เคยรู้ ก็คือความผิดปกติของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณคอและหลังส่วนบน จากการนั่งปฏิบัติงาน ในท่าแบบเดิม ๆ เป็นเวลานาน ปัญหานี้พบมากและเป็นกันทั่วโลก และกลายเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ทันตแพทย์ต้องเกษียณอายุก่อนเวลาอันควร
“ผศ.ทพญ.ดร.พรสวรรค์ ธนธรวงศ์” จากภาควิชาทันตกรรมทั่วไป คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บอกว่านี่คือที่มาของการพัฒนาระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะ (Intelligent Posture Trainer) ที่ตนเอง และ รศ.ทพญ.ดร.ศิริวรรณ สืบนุการณ์ จากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกันพัฒนาขึ้น เพื่อใช้ฝึกการจัดวางท่าทางในการปฏิบัติงานของทันตแพทย์ที่ดีขึ้น
โดยตัวระบบประกอบด้วยส่วนสำคัญหลัก ๆ 2 ส่วนด้วยกัน คือ ฮาร์ดแวร์ที่มีเซ็นเซอร์ในการเก็บข้อมูล จากองศาของการไหวของศีรษะและหลัง ในแนวก้ม-เงย เอียงซ้าย-ขวา และซอฟต์แวร์ ที่มีจุดเด่นคือสามารถพัฒนาได้ตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการ ปัจจุบันพัฒนามาถึงเวอร์ชั่นที่ 3 ที่อยู่ในรูปแบบไร้สาย ส่งข้อมูลผ่านบลูทูธไปยังสมาร์ทโฟนระบบแอนดรอยด์ที่ติดตั้งแอพพลิเคชั่นไว้ส่วนตัวฮาร์ดแวร์ออกแบบให้ติดตั้งได้กับแว่นตาของทันตแพทย์ สั่งให้ทำงานได้ทั้งแบบตั้งค่าเองหรือแบบประมวลผลอัจฉริยะ เมื่อผู้ใช้มีองศาการเคลื่อนไหวของศีรษะหรือหลังมากกว่าที่กำหนด หรืออยู่ในท่าที่ผิดปกติเป็นเวลานาน ๆ ระบบจะทำการเตือนผ่านสมาร์ทโฟนทั้งในรูปแบบเสียงหรือสั่น นอกจากนี้ยังสามารถเก็บข้อมูลได้ตลอดเวลา ซึ่งจะบอกได้ว่ามีความเสี่ยงในการเกิดอาการโครงร่างและกล้ามเนื้อผิดปกติมากน้อยแคไหน


สมาร์ทโฟนติดตั้งแอพพลิเคชั่นสำหรับ ระบบฝึกและจัดวางท่าทางอัจฉริยะ และกล่องเซนเซอร์

ผู้วิจัยบอกว่า ระบบนี้เริ่มพัฒนามาตั้งแต่ 3 ปีที่ผ่านมา เวอร์ชั่นแรกได้รับรางวัล เหรียญทองสิ่งประ ดิษฐ์นานาชาติที่เกาหลีใต้ เมื่อปี 2555 ส่วนเวอร์ชั่น 2 เป็นการพัฒนาแบบอุปกรณ์แยกแต่ได้ผลไม่เป็นที่พอใจ ปัจจุบันเป็นเวอร์ชั่นที่ 3 หรือแบบไร้สาย ที่เพิ่งคว้ารางวัลเหรียญเงินจากงานแสดงสิ่งประดิษฐ์เจนีวา เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา


หมวกระบบฝึกและจัดวางท่าทางอัจฉริยะ เวอร์ชันเดิมที่ได้รับรางวัลจากเกาหลีใต้


รางวัลเหรียญเงินจากงานแสดงสิ่งประดิษฐ์เจนีวา (Geneva Inventions) เมื่อเดือนเมษายน

ระบบนี้ได้นำมาทดสอบใช้งานกับนิสิตทันตแพทย์ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่อฝึกท่าทางที่เหมาะสม ป้องกันการเกิดกล้ามเนื้ออักเสบ ซึ่งผลการศึกษาออกมาเป็นที่น่าพอใจ
สำหรับอนาคต ผู้วิจัย บอกว่า สามารถนำไปประยุกต์ไช้กับส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ผู้ป่วยพาร์คินสัน การป้องกันเด็กตกเตียง และการฝึกท่านั่งทำงานที่ถูกต้องสำหรับพนักงานออฟฟิศ นอกจากนี้ยังสามารถใช้ในการพัฒนาบุคลิกภาพได้อีกด้วย

บทวิเคราะห์

ทันตแพทย์เป็นอาชีพที่ต้องทำงานในบริเวณช่องปากซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีบริเวณแคบ ยากต่อการทำงานและการมองเห็น ต้องใช้สายตาและร่างกายหลายๆส่วนในการปฏิบัติงาน ได้แก่ ศีรษะ คอ ไหล่ หลัง มือ เป็นต้น บ่อยครั้งที่ทันตแพทย์ต้องนั่งศีรษะก้มลง หัวไหล่อยู่ในท่ายกสูง ข้อศอกกางออกเป็นเวลานาน ๆ สภาพแวดล้อมและลักษณะการทำงานของทันตแพทย์ที่ต้องทำงานภายใต้แรงกดดันต่างๆที่มาจากจำนวนผู้มารอรับบริการจำนวนมากและต้องทำงานให้ตรงต่อเวลาการนัดหมายคนไข้ สภาพแวดล้อมการทำงานที่ไม่เหมาะสม เช่น แสงสว่างไม่เพียงพอ, เนื้อที่ในการทำงานมีจำกัด, และเสียงรบกวนที่เกิดจากการทำงานของเครื่องมือตลอดเวลาที่ให้บริการการรักษาฟัน รวมไปถึงปัจจัยอื่นที่ไม่เหมาะสม เช่น การรักษาที่ต้องใช้แรงมาก ทำซ้ำซาก ท่าทางที่ไม่เหมาะสม และความสั่นสะเทือน เป็นต้น สภาพแวดล้อมและลักษณะการทำงานของทันตแพทย์ที่ไม่เหมาะสมดังกล่าว เป็นปัจจัยอันตรายที่เสี่ยงต่อภาวะสุขภาพของทันตแพทย์ สิ่งเหล่านี้จะนำไปสู่การเกิดภาวะความตึงเครียดและปัญหาทางสภาวะอารมณ์
ภาวะเสี่ยงต่อสุขภาพเนื่องมาจากลักษณะของงานและสภาพแวดล้อม จะส่งผลเสียทำให้เกิดการเสื่อมถอยของประสิทธิภาพในอวัยวะรับสัมผัสเพิ่มขึ้น เกิดปัญหาสุขภาพในด้านอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดอาการปวดคอ ปวดไหล่ ปวดกล้ามเนื้อต่างๆ ฯลฯ
ระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะ (Intelligent Posture Trainer) ที่ผศ.ทพญ.ดร.พรสวรรค์ ธนธรวงศ์ จากภาควิชาทันตกรรมทั่วไป คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และรศ.ทพญ.ดร.ศิริวรรณ สืบนุการณ์ จากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกันพัฒนาขึ้น มีประโยชน์เป็นอย่างมากต่อการดำเนินกิจกรรมในชีวิตประจำวันของทันตแพทย์ที่ต้องให้บริการรักษาสุขภาพฟันของผู้ป่วยเป็นเวลานานๆต่อวัน ทำให้ทันตแพทย์ลดภาวะความเสี่ยงต่อการปวดกล้ามเนื้อที่เกิดจากการนั่งรักษาสุขภาพฟันให้คนไข้เป็นเวลานานๆ

แนวทางการพัฒนาระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะในอนาคต
เวอร์ชั่นล่าสุดของระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะที่อยู่ในรูปแบบไร้สาย ส่งข้อมูลผ่านบลูทูธไปยังสมาร์ทโฟนระบบแอนดรอยด์ที่ติดตั้งแอพพลิเคชั่นไว้ และจะการมีการเตือนในรูปแบบของการสั่นหรือเสียง ซึ่งในบางครั้งอาจรบกวนสมาธิในการทำงานของทันตแพทย์ได้ ดังนั้นในอนาคตควรจะมีการพัฒนาระบบ ในรูปแบบอื่นๆ เพื่อให้เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ไม่รบกวนการปฏิบัติงาน และสามารถใช้งานได้ง่ายขึ้น
ระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะนี้สามารถนำไปพัฒนาต่อยอดต่อไปได้ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เป็นประโยชน์ต่อบุคคลอื่นๆ เช่น
- ผู้ขับรถ ในปัจจุบันผู้ใช้รถใช้ท้องถนนจะต้องเผชิญกับปัญหารถติดเป็นระยะเวลานาน เนื่องมาจากปริมาณรถที่เพิ่มขึ้นจากโครงการคืนภาษีรถคันแรก แต่จำนวนเส้นทางท้องถนนยังเท่าเดิม ผู้ขับรถบางคนที่นั่งขับรถผิดท่าอาจทำให้เกิดความอ่อนล้า ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อได้ และอาจนำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุในขณะใช้รถใช้ท้องถนน เช่น เมื่อนั่งผิดท่านานๆก็จะเกิดอาการปวดเมื่อย อยากจะขยับหรือบิดตัวเพื่อผ่อนคลายความเหนื่อยล้า ทำให้ละเลย ประมาท ไม่ได้โฟกัสกับการขับรถมากนัก อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุได้
- นักเรียน การนั่งเรียนหรือนั่งอ่านหนังสือผิดท่านานๆ ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เด็กในวัยเรียนเกิดอาการปวดคอ ปวดไหล่ เมื่อยล้า ถ้าเกิดอาการเหล่านี้ตั้งแต่อายุยังน้อยๆ มีอาการบ่อยๆและไม่มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ปรับเปลี่ยนท่านั่งให้เหมาะสม อาจจะเกิดอาการเจ็บเรื้อรัง ทำให้ไม่สามารถดำเนินชีวิตได้อย่างเป็นปกติในอนาคต
- พนักงานออฟฟิศ ที่ส่วนใหญ่ต้องนั่งและทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ทุกวันเป็นเวลานานๆ โดยไม่มีการเปลี่ยนอิริยาบถ จึงมักมีอาการปวดคอ ปวดบ่า ปวดไหล่ ฯลฯ เนื่องจากระหว่างการทำงานจะมีอาการเกร็งบริเวณส่วนหลัง อาจมีการนั่งที่ไม่ถูกต้องเคลื่อนไหวไม่เหมาะสม และการเคลื่อนไหวของหลังไม่ถูกวิธี ซึ่งหากสะสมเป็นระยะเวลานานๆ จะเกิดภาวะเสียงต่อโรค “หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท” ซึ่งจะส่งผลต่อสุขภาพเป็นอย่างมาก
ไม่เพียงแต่กลุ่มบุคคลที่ได้กล่าวไปในข้างต้นเท่านั้นที่สามารถนำระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะไปประยุกต์ใช้ได้ แต่ในหลายๆสถาบันก็นำระบบนี้ไปประยุกต์ใช้ในเรื่องของการส่งเสริมพัฒนาบุคลิกภาพได้เช่นกัน เพื่อพัฒนาให้ผู้ฝึกฝนมีบุคลิกภาพที่ดียิ่งขึ้น ยกตัวอย่างเช่น สถาบันพัฒนาบุคลิกภาพ, สถาบันฝึกอบรมพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน, โรงเรียนเตรียมทหาร เป็นต้น
โครงการที่ดีๆแบบนี้น่าจะได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้มีการพัฒนาและนำไปประยุกต์ใช้กันอย่างแพร่หลายไม่เพียงแต่นำไปใช้ในวงการทันตแพทย์เท่านั้น เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อที่เป็นสาเหตุของโรคต่างๆที่เกี่ยวกับกล้ามเนื้อ, หมอนรองกระดูก ซึ่งเป็นปัญหาด้านสุขภาพที่พบได้บ่อยในคนไทยในปัจจุบัน

แหล่งที่มาข่าว : ระบบฝึกจัดวางท่าทางอัจฉริยะ – ฉลาดคิด 5 กันยายน 2556 http://www.dailynews.co.th/technology/230690

แหล่งที่มารูปภาพ : เซนเซอร์จับท่าทางช่วยหมอฟันไม่ปวดเมื่อย ASTVผู้จัดการออนไลน์ 23 สิงหาคม 2556 http://www.manager.co.th/science/viewnews.aspx?NewsID=9560000105565

ธัญญาลักษณ์ หอมหยก 5510211013

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License