033

มายาแห่งโลกโซเชียลเน็ตเวิร์ก วันนี้คุณกด “like” หรือยัง


สรุปข่าว

social network โดยทั่วไปจะมีไอคอนให้กดสำหรับบอกความรู้สึกต่อเนื้อหาที่มีคนโพสต์หรือความเห็นต่อท้ายโพสต์ว่าชอบหรือ ไม่ชอบ ที่หลายท่านคุ้นเคยเป็นอย่างดีก็คือปุ่ม "like" ของ facebook ซึ่งโดยทั่วๆ ไปมักจะคิดว่าเป็นตัวชี้วัดความนิยมแบบหนึ่ง อย่างที่เราเห็นจากการรายงานข่าวของสื่อมวลชนที่มักจะอาศัยจำนวนการกดไลค์ใน facebook ประกอบ เช่น "…แค่วันเดียวจำนวนคนกดไลค์พุ่ง 20,000 ไลค์" เป็นต้น

ปุ่ม like ใน facebook ถ้าตีความตามตัวอักษร จะพบว่ามันเป็นเรื่องประหลาดมากที่หลายเรื่องเป็นเรื่องที่ไม่น่ามีผู้มากดไลค์ เช่น เรื่องเศร้า โศกนาฏกรรม เป็นต้น

Facebook-like.jpg

ภาพ : http://blog.lnw.co.th/2013/04/23/1-like-on-facebook/

สำหรับผู้ที่ใช้ facebook ปุ่ม "like" ไม่ได้หมายถึงชอบเสมอไป มันมีความหมายอื่นๆ ด้วยในการกด เช่น รับทราบ โอเค เข้าใจ รู้แล้ว เป็นต้น หรือที่มีความหมายแฝงไกลไปกว่ากว่านั้นก็คือการกดไลค์ด้วยความชอบพอคนที่โพสต์หรือแสดงความคิดเห็น ไม่ว่าผู้นั้นจะโพสต์อะไรก็ตามแต่
การกดไลค์แบบหนึ่งคือกดไลค์ตามเพื่อนหรือ”ตามแห่” เป็นลักษณะที่เมื่อเห็นมีคนกดไลค์จึงกดตาม เป็นแบบที่เรียกกันว่าพฤติกรรมสัตว์ฝูง มีงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในนิตยสารไซเอนทิสต์ยืนยันถึงพฤติกรรมการกดไลค์แบบตามแห่ ทีมวิจัยทดสอบผ่านเว็บไซต์ที่ไม่เปิดเผยชื่อ และเปิดให้มีการกดชอบหรือไม่ชอบสำหรับความคิดเห็นท้ายโพสต์หรือที่เรียกทับศัพท์โดยทั่วไปว่าคอมเมนต์ โดยผลการวิจัยพบว่าการกดไลค์หรือชอบนั้นมีผลให้เกิดพฤติกรรมแบบสัตว์ฝูงตามมาในสัดส่วนที่มีนัยสำคัญค่อนข้างมาก กล่าวคือหากมีคอมเมนต์แรกในทางที่เป็นบวก ปฏิกิริยาตอบสนองในการกดมีแนวโน้มจะเป็นไปในทางบวกตามมาค่อนข้างมาก มากกว่าคอมเมนต์ที่เป็นไปในทางลบถึงสองเท่า

งานวิจัยชิ้นที่ว่านี้ชี้ให้เราเห็นอย่างหนึ่งว่าการใช้สถิติหรือจำนวนของการกดไลค์เป็นตัวชี้วัดนั้น อาจจะไม่สามารถวัดได้อย่างแท้จริง เนื่องจากเกิดพฤติกรรมแบบสัตว์ฝูงขึ้น ซึ่งฝูงชนซึ่งมีพฤติกรรมตามแห่ในโลกออนไลน์อาจจะไม่ได้สะท้อนภาพที่แท้จริงของคนในโลกออนไลน์ บ่อยครั้งที่เราจะเห็นการพยายามอ่านอารมณ์ของสังคมจากโลกออนไลน์ อาจจะมองแบบผิวเผินว่ามันสะท้อนสังคมจริงๆ แต่ความจริงแล้วมันสะท้อนได้เพียงบางส่วนเท่านั้น ตรงข้ามกลับมีหลายส่วนที่เป็นภาพสะท้อนที่บิดเบือนไปจากความจริงที่ดำรงอยู่

กล่าวได้ว่า social network เป็นสื่อกลางที่แพร่หลายอย่างรวดเร็ว มันถูกใช้เป็นเครื่องมือในการสื่อสารถ่ายทอดเรื่องราว โฆษณาประชาสัมพันธ์ ผลักดันกิจกรรมต่างๆ รวมไปถึงการเคลื่อนไหวทางการเมือง ฯลฯ เราควรใช้อย่างรู้เท่าทันในธรรมชาติของมัน และมีเครื่องมือในการวิเคราะห์ที่แท้จริงมากกว่าเพียงแค่การคิดเอาเองจากปรากฏการณ์ภายนอกที่ผิวเผิน

ที่มา : Matichon Online วันที่ 13 สิงหาคม 2556
(http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1376363350&grpid=03&catid=03)

วิเคราะห์ข่าว

ในโลกยุคปัจจุบันนับว่า social network เช่น facebook twitter มีบทบาทมาก ไม่ว่าจะเป็นในส่วนของการทำธุรกิจ การประชาสัมพันธ์เรื่องราวหรือกิจกรรมต่างๆ และแน่นอน social network ซึ่งเป็นที่นิยมมากที่สุดในขณะนี้นั่นก็คือ facebook ซึ่งมีจำนวนผู้ใช้ทั่วโลกมากกว่า 1,000 ล้านคนแล้วในขณะนี้

fb-like3.png

ข้อมูลจาก http://www.oknation.net/blog/print.php?id=858682

สิ่งหนึ่งที่อาจเรียกได้ว่าเป็น”สัญลักษณ์” ที่เมื่อพูดถึง facebook แล้วทุกคนจะต้องนึกถึง นั่นก็คือ ปุ่ม like หรือไอคอนแสดงความรู้สึกของ facebook นั่นเอง การไลค์นับว่าเป็นการแสดงออกหลักที่สำคัญของเครือข่ายนี้ที่เป็นการประกาศว่าผู้เล่น facebook รู้สึกชอบในสิ่งที่เขากดไลค์และการกดไลค์ถือเป็นพฤติกรรมการใช้งาน facebook ที่มากเป็นอันดับหนึ่ง ถ้ามองจากภายนอกแน่นอนว่าจำนวนไลค์ที่เพจหนึ่งได้รับ หรือจำนวนไลค์ที่การโพสต์ของใครคนหนึ่งได้รับสะท้อนให้เห็นว่าเพจนั้น หรือ การโพสต์นั้นๆได้รับความนิยมมากน้อยเพียงใด เพจที่มียอดไลค์จำนวนมากก็จะเป็นที่รู้จักมากเช่น page ของบุคคลมีชื่อเสียง pageที่มีเนื้อหาตลกขบขัน เป็นต้น

ข้อดีหรือประโยชน์ของการกดไลค์ ในความคิดเห็นของผู้วิเคราะห์ นอกจากจะเป็นการแสดงความรู้สึกของตัวเองที่มีต่อ content นั้นๆ เช่น กดไลค์รูปภาพที่เพื่อนโพสต์ ผลอีกอย่างที่เกิดตามมาคือความรู้สึกในด้านบวกระหว่างเราและเพื่อน เป็นการแสดงให้เห็นว่าเรารับรู้สิ่งใดก็ตามที่เพื่อนกระทำและแสดงต่อสาธารณะซึ่งเราก็มีความคิดเห็นเชิงบวกต่อสิ่งนั้น ประโยชน์อีกประการในการกดไลค์คือ เป็นวิธีที่ทำให้เราเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่เราต้องการ เช่น การกดไลค์ที่หน้าเพจที่เราสนใจ เพื่อให้ข้อมูลในเพจนั้นมาแสดงในหน้า news feed ของเรา และจะเห็นได้ว่าเพจที่มีชื่อเสียงในเครือข่าย facebook จะมีจำนวนคนกดไลค์มาก

ในส่วนของข้อเสียนั้น ประการแรกคือ ถ้าเรากดไลค์ใน Fan Page เป็นจำนวนมากทั้งจำเป็นและไม่จำเป็น อาจเกิด information overload กล่าวคือในหน้า news feed ของเราจะมีข่าวสารมากจนเกินไป มีข้อมูลท่วม news feed ทำให้เราต้องเสียเวลาไปกับรายละเอียดของข้อมูลใน news feed มากขึ้น การรับข่าวสารจำนวนมากจะทำให้เราไม่สามารถแยกแยะข่าวสารที่จำเป็นที่สุดของเราออกมาจากกลุ่มข่าวสารได้ ซึ่งการรับข่าวสารแต่พอประมาณจะเป็นการดีที่สุด เพราะเราจะได้รับข่าวสารที่เป็นประโยชน์กับเราอย่างแท้จริง

ประเด็นหนึ่งเกี่ยวกับการกดไลค์ที่ผู้วิเคราะห์เห็นว่ามีความสำคัญและน่าสนใจนั่นคือ “การกดไลค์ตามกระแส” หรือที่ในข่าวใช้คำว่า “ตามแห่” กล่าวคือ ไม่ได้กดไลค์เพราะรู้สึกชอบ content นั้น แต่กดไลค์เพราะทำตามเพื่อนหรือคนอื่นๆ โดยความเห็นส่วนตัวแล้วผู้วิเคราะห์เห็นว่าประเด็นนี้คือ จุดอ่อนของไอคอนนี้ ยอดไลค์ที่แม้จะเยอะจะไม่สามารถสะท้อนความคิดเห็นของคนโดยแท้จริงว่าชอบสิ่งนั้นหรือไม่

โดยทั่วไปแล้วผู้วิเคราะห์คิดว่าสื่อต่างๆ เช่น โทรทัศน์ วิทยุ หนังสือพิมพ์ ฯลฯ เป็นสิ่งที่สะท้อนสังคมในขณะนั้นได้อย่างดีในระดับหนึ่ง สื่อเหล่านี้ถ่ายทอดให้เห็นความรู้สึกนึกคิดค่านิยม แนวทางของสังคมในขณะนั้น แต่สำหรับกรณีการกดไลค์ ซึ่งถ้าอ้างอิงตามผลงานวิจัยในเนื้อหาข่าว คิดว่าอาจทำให้การสะท้อนภาพสังคมออนไลน์บิดเบือนจากความเป็นจริงค่อนข้างมาก คืออาจสะท้อนได้เพียงบางส่วนเท่านั้น เนื่องจากการกด like บางส่วนไม่ได้สะท้อนความรู้สึกนึกคิดที่แท้จริงของบุคคล ฉะนั้นแล้วถ้าจะอ่านสังคมออนไลน์ให้เข้าใจโดยดูจากยอด like คงเป็นเรื่องที่ต้องรอบคอบและใช้วิจารณญาณอย่างสูงทีเดียว

นอกจากในเรื่องการสะท้อนภาพสังคมออนไลน์ที่อาจบิดเบือนแล้ว คงต้องระวังในเรื่องของการตามกระแสมากจนเกินไป ด้วยความที่ลักษณะของสังคมไทยเป็นสังคมที่มีความยืดหยุ่นสูง มีแนวโน้มที่จะเปิดรับสิ่งใหม่ได้ง่าย เปลี่ยนแปลงได้ง่าย ซึ่งตามจริงแล้วถือว่าเป็นส่วนที่ดีในเรื่องของการปรับตัวตามสถานการณ์ แต่ในทางกลับกันก็อาจส่งผลเสียต่อสังคมได้หากขาดการไตร่ตรองอย่างรอบคอบต่อสิ่งใหม่ที่เป็นกระแส นอกจากนี้ยังมีกลุ่มวัยรุ่นที่ค่อนข้างตามกระแสมากเป็นพิเศษอีกด้วย จริงที่ว่าการกดไลค์เป็นเรื่องของสิทธิส่วนบุคคลที่แต่ละบุคคลทำด้วยความสมัครใจ แต่ก็คงจะดีกว่าถ้าในแต่ละ “like” สนับสนุนสิ่งที่สร้างสรรค์ ที่เหมาะสมต่อสาธารณะ ซึ่งไม่ใช่เป็นเรื่องไกลตัวหากแต่เป็นสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราเอง

อ้างอิง
http://www.thaiall.com/blog/burin/4040/
http://fbguide.kapook.com/view48470.html


ผู้จัดทำ น.ส.ตริตาภรณ์ มั่นศุข ID:5510211033

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License